زندگی طایفه ای

2) مضاف و مضافٌ الیه؛ موصوف وصفت:

تفاوت زبان بلوچی با زبان فارسی دربحثِ

مضاف و مضافٌ الیه؛ موصوف وصفت

آســَـئ دوتّ :دود آتش

رمضانــَـئ ماه ◄ماه رمضان(مضاف و مضافٌ الیه)

نـڃکڃن رمَضان = رمضان نیکو(موصوف وصفت)

دَبــّـۏجَــئ وَهْــد◄وقت افطار*دَبــّـۏجَــئ ̈طـڃـم◄وقت افطار:▼

تفاوت دیگر:

برخلاف این قاعده اگر ضمیرمن ؛  تو  و  او مضافٌ اِلیه باشند

بین این کلمات ومضاف یایی شبیه یای نسبت قرار می گیرد◄مثال▼

 چشم من◄ مـَنی چــَـمّ (گویش مَـکـُّران) یا

نــی چَــمّ (گویش سرحدّ)◄ تـَهی دست = دست تو(گویش؛مکــُّران)

تی دست = دست تو □ آهی پاد = پای او = آئـی پاد

آهی چَمّ = چشم او = آئــی چَمّ

علامتی که بین مضاف ومضافٌ اِلیه می آید▼

: (ــَــئ  یا یْــحْ)مثال:

چَـمّــَئ رنگ= رنگِ چشم

شڃـرَئ مالک= مالکِ شیر

مرجان سرخ

علامتی که بین موصوف وصفت می آید یعنی بعدازصفت

توجه: درزبان بلوچی صفت پیش از موصوف آمده ؛ ازاین جهت

بازبان انگلیسی مشابهت دارد:▼

ن)مثال: زردڃـن گــُل= گـُل زرد

 وَشـِّڃـن وَراک◄غذای خوش طعم(موصوف وصفت)

گـۏکـــَئ لاپ = شکم گاو آزْمانـَئ اِسْـتار= ستاره ی آسمان

عدد ومعدود :

ســَــئ ماه = سه ماه *هشتـُـمی ماه = ماه هشتم

سَـیْــمــی سال = سال سوم  * دَهُـمـی سال = سال دهم

پادَئ پــِنـْچ = ناخن پا ■ مُــرگــَـئ بال= بال مرغ

زَنــْـڌڃـن مَرد= مردچاق □ کۏرڃن جَنـِڃن = زن کور(موصوف وصفت)

آزْمانـــَــئ جـَمـبَر = ابر آسمان * بهشتی مُرْگْ = مرغ بهشتی▼

دِرَچْـکــَئ تاک◄برگِ درخت* دِرَچْکی تاک ◄(صفت نسبی) برگی که مخصوص

 ومنسوب به درخت باشد گۏکـی چَم◄یای نسبت(صفت نسبی)= مثل:مردتهرانی

◄مخصوصاً چشم گاو نه چشم موجودی دیگر

دستور زبان(بُنْ رَهْـبَـنْد)صرف:

صرف فعل ماضی ساده:

1.شُـتــُن  = رفتم     2. شـُـتـَـئ  = رفتی 3. شُـتْ = رفت

مفـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــرد

1.شُـتِن = رفتیم 2. شُتـَـئ = رفتید 3. شُتـَـنـْتّ = رفتند

جمـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــع

درزبان بلوچی دوم شخص مفرد و دوم شخص جمع

شکلی یکسان دارند!!!

1.نِشْتـُن =  نشستم 2. نِشْتـَـئ = نشستی 3. نِشْتْ = نشست

مفــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــرد

1.نِشْتِن = نشستیم 2.نِشْتـَـئ = نشستید 3. نِشْتـَـنْـتّ = نشستند

جمــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــع

حرف (ح) درزبان بلوچی غیرملفوظ است.یعنی

فقط نوشته می شود ولی تلفـّظ نمی شود!! و می توان این

حرف را نیز جانشینش ساخت(ئ) = کلمات دو املایی

صرف فعل مضارع اخباری :

 1.نِـنـْدُنْ=می نشینم 2. نِنـْدَئ(نِنـْدَیْحْ) =می نشینی3. نِنْدیتّ=می نشیند

مفــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــرد

1.نِـنـْدِن= می نشینیم2.نِنـْدَئ= می نشینید3.نِنـْدَنـْتّ= می نشینند

جمـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــع

1.    1.وَرُنْ= می خورم2.وَرَئ= می خوری3.وا(وارْتّ)=می خورد

مفــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــرد

1.وَرِنْ= می خوریم2. وَرَئ = می خورید3. وَرَ نْـتْ = می خورند

جــــــمـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــع

دوم شخص مفردوجمع درزبان بلوچی به یک شکل نوشته می شوند.

مَـردڃـنانی کار◄کار مردان

جَـنڃـنانی گــُدان◄پارچه ها ی زنان

نازُرْکـڃن دستان◄دستهای نازک ( صفت وموصوف)

گــُوَنــْـڌڃـن لـــُــ̈طـّ◄چوب کوچک ( صفت وموصوف)

مَردَئ دست = دست مرد

گــُـرْبـَگــَئ دۏستی◄رفاقت گربه

گــُـرْبـَگــَئ  چـَمّ = چشم گربه

salas kanganimage 7 تصاویر دیدنی از نقاط مختلف شهرستان کنگان